Tracergas: lekdetectie met formeergas aan leidingsystemen

Lekken nauwkeurig lokaliseren wanneer traditionele methoden hun grenzen bereiken.

Lekkende waterleidingen veroorzaken waterverlies, kosten en vaak aanzienlijke gevolgschade. Met formeergas kunnen zelfs kleine en verborgen lekken gericht worden opgespoord. De methode is niet alleen geschikt voor ondergrondse en inpandige waterleidingen, maar ook voor verwarmings- en koelsystemen, platte daken, motorruimtes van verschillende voertuigen en meer.

Welke uitdagingen zijn er bij het lokaliseren van lekken?

Wanneer het lek zich niet bevindt op de plek waar de schade zichtbaar wordt

Bij de tracergasmethode wordt een gasmengsel in het te onderzoeken leidingsysteem ingebracht. Formeergas bestaat doorgaans uit 5 vol.% waterstof en 95 vol.% stikstof. Dit mengsel is niet brandbaar en daardoor geschikt voor een veilige lekdetectie.

Door de zeer kleine molecuulgrootte kan waterstof zelfs via kleine lekkages ontsnappen. Met een op waterstof afgestemd gasdetectieapparaat en de juiste sonde kan het uittredende formeergas vervolgens worden gedetecteerd en kan de locatie van het lek nauwkeurig worden bepaald.

Voorlokalisatie en nauwkeurige lokalisatie

Bij ondergrondse leidingen wordt eerst boven het leidingtracé een voorlokalisatie uitgevoerd, bijvoorbeeld met een tapijtsonde of kloksonde. Zodra tracergas is gedetecteerd, kan het zoekgebied vervolgens verder worden verkleind.

Ook binnenshuis kan deze methode gericht worden toegepast. Waterstof kan door dekvloeren, voegen en zeer kleine openingen diffunderen en zo aanwijzingen geven over de locatie van verborgen lekkages.

Praktijkvoorbeelden voor het gebruik van formeergas bij lekdetectie

De formeergasmethode is geschikt voor verschillende toepassingen, met name wanneer leidingen niet direct toegankelijk zijn of andere lokalisatiemethoden geen eenduidig resultaat opleveren. In onze praktijkvoorbeelden laten we zien hoe lekdetectie met tracergas precies werkt.

Lekdetectie aan een drinkwaterleiding binnenshuis

Geen onnodig hak- en breekwerk dankzij nauwkeurige lokalisatie met tracergas.

In het bijgebouw in Haselünne ontstond plotseling zichtbare vochtschade aan meerdere binnenwanden. De eerste schimmelplekken waren al zichtbaar. Al snel werd duidelijk dat er waarschijnlijk sprake was van een lek in de drinkwaterinstallatie.

De uitdaging: het exacte leidingverloop in het oudere gebouw is niet duidelijk gedocumenteerd. De leidingen in het Schützenhaus lopen in de vloer, onder de dekvloer en isolatie. Bovendien zijn er slechts enkele reservetegels beschikbaar. Het op grote schaal openbreken van de vloer zou daarom niet alleen hoge kosten met zich meebrengen, maar ook onnodige schade aan de bouwconstructie veroorzaken.

In plaats van de vloer op goed geluk open te breken, werd daarom gekozen voor lekdetectie met tracergas (formeergas), waarbij zo min mogelijk ingrepen in de constructie nodig zijn.

Hiervoor werd de HUNTER Tracergas ingezet.

Waarom akoestische methoden hier hun grenzen bereikten

In veel gevallen wordt een lek eerst met akoestische methoden opgespoord. Ook bij het Schützenhaus in Haselünne werd deze aanpak onderzocht. De waterleidingen lagen echter onder een laag piepschuimisolatie, waardoor geluiden sterk werden geabsorbeerd.

Ook een thermografisch onderzoek bood hier geen uitkomst, omdat het medium in de leiding vrijwel dezelfde temperatuur had als de omliggende vloer. Zonder temperatuurverschil geeft een warmtebeeldcamera geen betrouwbare aanwijzingen.

Juist bij geïsoleerde vloerconstructies blijkt in de praktijk dat tracergas een betrouwbaar alternatief biedt wanneer akoestische lekdetectie geen duidelijk resultaat oplevert.

Werkwijze bij lekdetectie met formeergas

Stap 1

Eerst werd het formeergas, een mengsel van 5 vol.% waterstof en 95 vol.% stikstof, via een buitenkraan in de betreffende leiding ingebracht. Daarbij was het belangrijk om het gas zo dicht mogelijk bij de vermoedelijke lekkage in te voeren, zodat het zich snel kon verspreiden.

Stap 2

Na het inbrengen van het gas in de leiding werd ongeveer 30 minuten gewacht. Deze tijd heeft de waterstof nodig om zich door de dekvloer, voegen en kleinste scheurtjes naar het oppervlak te verspreiden en daar uit te treden.

Dat is het grote voordeel van de tracergasmethode: waterstof is het kleinste en lichtste atoom, stijgt naar boven en kan zelfs via zeer kleine lekkages ontsnappen.

Stap 3

De daadwerkelijke lekdetectie werd vervolgens systematisch uitgevoerd met een kloksonde. Daarbij werd bewust niet in het midden van de tegels gemeten, maar direct langs de voegen, omdat gas veel sneller door voegmateriaal diffundeert dan door gebakken tegels.

Stap 4

Zodra de eerste meetwaarden in het ppm-bereik zichtbaar werden, kon het zoekgebied nauwkeuriger worden afgebakend. Met kleine, gerichte boringen in de voegen kon de gasconcentratie verder worden gecontroleerd. Hoe hoger de gemeten waarde, hoe dichter men zich bij de daadwerkelijke lekkage bevindt.

Resultaat

Op deze manier kon het schadegebied worden teruggebracht tot ongeveer 40 x 40 cm. De gelokaliseerde lekkage bevond zich uiteindelijk circa 2,5 meter van de zichtbare schade, dus van de vochtige plek aan de muur.

Waarom tracergas in dergelijke situaties bijzonder geschikt is

Formeergas is onschadelijk voor mens en milieu: het is niet brandbaar, niet explosief en niet giftig. In de praktijk is echter vooral één eigenschap doorslaggevend, namelijk het hoge diffusievermogen van waterstof.

Juist bij verborgen leidingen in de vloer of onder dekvloeren komt deze eigenschap goed van pas. Waar akoestische methoden sterk afhankelijk zijn van de materiaalopbouw, werkt tracergas onafhankelijk van temperatuurverschillen of geluidsoverdracht.

Voor installatiebedrijven en lekdetectiebedrijven betekent dit een extra en zeer nauwkeurig hulpmiddel binnen het beschikbare meetinstrumentarium. Het biedt voordelen voor de dienstverlener, de klant en in veel gevallen ook voor de verzekeraar.

Meerwaarde voor dienstverleners en vakbedrijven

Het gebruik van de HUNTER Tracergas en OLLI Tracergas biedt in de dagelijkse praktijk meerdere voordelen. De apparaten reageren snel op veranderingen in de gasconcentratie en beschikken over een geïntegreerde pomp, waardoor verschillende sondes flexibel kunnen worden ingezet. Hierdoor zijn ze geschikt voor zowel verborgen leidingen binnenshuis als voor vrijliggende leidingdelen.

Lekdetectie ook bij zeer kleine lekkages
Inzetbaar bij drinkwater-, verwarmings- en koelsystemen
Onafhankelijk van temperatuurverschillen
Nauwkeurige lokalisatie met zo min mogelijk hak- en breekwerk

Een nauwkeurige lekdetectie verhoogt niet alleen de klanttevredenheid, maar helpt ook om discussies met verzekeraars te beperken en de herstelwerkzaamheden, en daarmee de bijbehorende kosten, tot een minimum te beperken.

Het resultaat in het bijgebouw in Haselünne

De lekkage kon duidelijk worden gelokaliseerd. In plaats van de volledige vloer open te breken, hoefde slechts een duidelijk afgebakend gedeelte te worden vrijgelegd.

Dit verminderde de benodigde herstelwerkzaamheden aanzienlijk en voorkwam verdere schade als gevolg van aanhoudend vocht en schimmelvorming.

Wanneer is lekdetectie met tracergas aan te raden?

In de praktijk is de methode met formeergas vooral geschikt:

wanneer een druktest alleen bevestigt dat er sprake is van een lekkage, maar de locatie ervan niet kan bepalen
wanneer akoestische methoden door isolatie of de materiaalopbouw onvoldoende gevoelig zijn
bij kleine lekkages
bij verborgen installaties in de vloer of onder dekvloeren

Een goede voorbereiding is belangrijk. Een zo nauwkeurig mogelijk beeld van het leidingverloop helpt om het gas gericht in te brengen en de lekdetectie efficiënt uit te voeren.

Aanbevolen Producten

OLLI Tracergas

Gasdetector met geïntegreerde pomp, draadloze gegevensoverdracht en Li-ion batterij voor leklokalisatie met behulp van formeergas (5 % H2 in 95 % N2). Extreem duurzame 2K-kunststofbehuizing Bedrijfstijd > 35 uur (afhankelijk van de omgevingsomstandigheden, zonder verlichting) Pompvermogen ca. 20 l/h Afmetingen (l x b x h): 170 x 80 x 43 mm, Gewicht: ca. 380 g

HUNTER Tracergas

Detectieapparaat voor het betrouwbaar lokaliseren van de kleinste lekkages in leidingsystemen door het invoeden van formeergas (5 vol.-% H2 in N2) - Zeer gevoelige waterstofsensor met een resolutie van 0,1 ppm H2 - Extreem snelle reactie op de geringste sporen van waterstof - Tweede sensor voor nauwkeurige lokalisatie in sondegaten - Geïntegreerde pomp met hoge doorstroom- en vacuümprestaties Bedrijfsduur > 10 uur zonder verlichting Meetbereiken: 0 tot 1000 ppm H2 0 tot 5 vol.-% H2 in N2 Afmetingen: ca. 200 x 100 x 87 mm Gewicht: ca. 1100 g

Aanvullende informatie

Blog Tips

Toepassingen

Lekdetectie met traceergas in tuinbewateringssystemen en binnenruimtes

Lekkende waterleidingen kunnen voor veel ongemak zorgen, veroorzaken hoge kosten en leiden tot onnodig hoog waterverbruik. Het wordt vooral problematisch wanneer de lekkage niet direct kan worden gelokaliseerd, omdat het blootleggen van het volledige leidingverloop duur en arbeidsintensief is. Dit geldt niet alleen voor ondergrondse tuinbewateringssystemen, maar ook voor waterleidingen

Verder Lezen >>

Nadja Wilmink 13. juli 2026

Blog

Leklokalisatie op platte daken met tracergas

Inhoudsopgave In Nederland zijn 30 tot 40% van alle dakoppervlakken platte daken. Ze komen veel voor op hoogbouw, supermarkten, magazijnen en zelfs particuliere woningen. Het is echter belangrijk om te weten dat niet alle platte daken hetzelfde zijn. De belangrijkste soorten platte daken Platte daken zijn er in veel verschillende

Verder Lezen >>

Andreas Vorbeck 24. oktober 2024

Blog

Leklokalisatie met tracergas: 5 voordelen van pompapparaten vs. diffusieapparaten

In de wereld van gasdetectie spelen pompapparaten een cruciale rol bij het verbeteren van de algehele prestaties en efficiëntie. Met hun geavanceerde technologieën bieden ze aanzienlijke voordelen ten opzichte van andere detectiemethoden. In dit blogartikel zullen we specifiek ingaan op drie belangrijke aspecten die de voordelen van pompapparaten benadrukken. 1.

Verder Lezen >>

Rob Tukker 26. februari 2024

Adviesgesprek aanvragen

Wilt u weten welke technologie het beste bij uw toepassing past en welke mogelijkheden er zijn voor uw situatie? Wij adviseren u graag persoonlijk en vrijblijvend.

Tracergas: lekdetectie met formeergas aan leidingsystemen

Lekken nauwkeurig lokaliseren wanneer traditionele methoden hun grenzen bereiken.

Welke uitdagingen zijn er bij het lokaliseren van lekken?

Wanneer het lek zich niet bevindt op de plek waar de schade zichtbaar wordt

Voorlokalisatie en nauwkeurige lokalisatie

Praktijkvoorbeelden voor het gebruik van formeergas bij lekdetectie

Lekdetectie aan een drinkwaterleiding binnenshuis

Geen onnodig hak- en breekwerk dankzij nauwkeurige lokalisatie met tracergas.

Waarom akoestische methoden hier hun grenzen bereikten

Werkwijze bij lekdetectie met formeergas

Waarom tracergas in dergelijke situaties bijzonder geschikt is

Meerwaarde voor dienstverleners en vakbedrijven

Het resultaat in het bijgebouw in Haselünne

Wanneer is lekdetectie met tracergas aan te raden?

Aanbevolen Producten

Aanvullende informatie

Blog Tips

Lekdetectie met traceergas in tuinbewateringssystemen en binnenruimtes

Leklokalisatie op platte daken met tracergas

Leklokalisatie met tracergas: 5 voordelen van pompapparaten vs. diffusieapparaten

Adviesgesprek aanvragen

Wilt u weten welke technologie het beste bij uw toepassing past en welke mogelijkheden er zijn voor uw situatie? Wij adviseren u graag persoonlijk en vrijblijvend.

Live demonstratie aanvragen

Ervaar onze meettechniek live, bij u op locatie of online. Samen stemmen we een geschikt moment af.