Beproevingen aan afvalwater-, water-, gas-, warmtenet- en glasvezelnetwerken: gelijktijdig meten en documenteren.

Afhankelijk van de opdracht moet rekening worden gehouden met verschillende leidingen, testmedia en normen. Bij afvalwatersystemen staan dichtheidsbeproevingen met lucht of water centraal, terwijl bij nutsleidingen vaak duidelijk vastgelegde druktestprocedures gelden. Daarnaast zijn er toepassingen zoals het testen van warmteleidingen, speedpipes en aardwarmtesondes.

pressure test with the smart memo

Test- en meetapparatuur met geautomatiseerde processen maakt het werk hierbij eenvoudiger. Welke beproevingen met onze meetoplossing kunnen worden uitgevoerd, hangt af van de geïnstalleerde softwareopties, de aangesloten sensoren en de gebruikte accessoires.

De volgende toepassingsgebieden laten zien hoe veelzijdig de elektronische drukmeetkoffer kan worden ingezet.

Welke beproevingen zijn mogelijk met de smart memo?

Van dichtheidsbeproevingen aan rioleringen tot drukbeproevingen van water- en gasleidingen: de smart memo kan voor uiteenlopende meet- en testtaken worden ingezet.

Hieronder lichten we een aantal van de meest uitgevoerde beproevingen uit en laten we zien welke mogelijkheden de smart memo biedt.

1. Dichtheidsbeproeving van rioleringen en putten volgens NEN-EN 1610

Dichtheidsbeproevingen aan rioleringen behoren tot de belangrijkste toepassingen van de smart memo. Met de softwareoptie voor afvalwater kunnen begeleide testprocedures worden uitgevoerd voor leidingen, riolen en putten. De smart memo begeleidt de gebruiker stap voor stap door het volledige testproces en legt de meetresultaten automatisch vast.

Voor dichtheidsbeproevingen volgens NEN-EN 1610 kan onderscheid worden gemaakt tussen twee methoden:

  • Methode L: dichtheidsbeproeving met lucht
  • Methode W: dichtheidsbeproeving met water

Bij een beproeving met lucht wordt het drukverloop in het te testen leidingdeel continu bewaakt met een geschikte druksensor. De smart memo begeleidt de verschillende testfasen, registreert de meetwaarden en beoordeelt het resultaat.

Voor een beproeving met water kan een EDS2-niveausonde worden gebruikt. Deze meet nauwkeurig het waterniveau in een gevulde put of in een leiding die met de put is verbonden. Wanneer het waterniveau tijdens de test daalt, registreert de smart memo deze verandering. Met de optionele smart level control kan het waterniveau bovendien automatisch op peil worden gehouden, terwijl tegelijkertijd wordt gemeten hoeveel water wordt toegevoegd.

Ook gegevens over leidingen en putten kunnen rechtstreeks in de smart memo worden ingevoerd. In het uiteindelijke PDF-testrapport worden het testobject, het meetverloop, de ingevoerde afmetingen en het resultaat overzichtelijk samengebracht. Zo ontstaat direct een complete en traceerbare documentatie van de uitgevoerde dichtheidsbeproeving.

Vraag advies aan over de opties NEN-EN 1610 en NEN-EN 805

Afvalwaterpersleidingen worden niet alleen vóór ingebruikname getest. Ook bij bestaande leidingen kan een periodieke dichtheidsbeproeving nodig zijn om de toestand van het leidingnet te controleren.

De smart memo ondersteunt hiervoor verschillende geautomatiseerde testprocedures. Een voorbeeld hiervan zijn de HSA-methoden, ontwikkeld door de Hochschule Augsburg voor het beproeven van bestaande afvalwaterpersleidingen. Binnen deze softwareoptie zijn twee procedures beschikbaar:

  • HSA-standaardprocedure
  • HSA-test van 20 minuten

De standaardprocedure is ontwikkeld voor periodieke dichtheidsbeproevingen van bestaande afvalwaterpersleidingen. De verkorte test van 20 minuten is bedoeld voor specifieke situaties en vormt geen vervanging voor een volledige beproevingsprocedure.

Met de juiste accessoires kan een groot deel van het testproces automatisch worden uitgevoerd. Hiervoor kunnen onder andere een motorische testpomp, een nauwkeurige druksensor, een EDS2-debietmeter en een automatische EDS2-aflaatregeling worden aangesloten.

De smart memo registreert en verwerkt de relevante meetgegevens en stelt na afloop automatisch een testrapport op. Daarmee zijn zowel het verloop van de beproeving als de uiteindelijke resultaten overzichtelijk gedocumenteerd.

Vraag advies aan over de opties voor dichtheidsbeproevingen van afvalwaterpersleidingen.

Ook afscheiderinstallaties moeten betrouwbaar dicht zijn om te voorkomen dat verontreinigende stoffen in de bodem of het rioolstelsel terechtkomen. Voor afscheiders voor lichte vloeistoffen, zoals olie en benzine, bevat NEN-EN 858-1 onder andere eisen voor ontwerp, prestaties en beproeving.

Met de smart memo kan een dichtheidsbeproeving met water worden uitgevoerd. Hierbij wordt de installatie met water gevuld en wordt het waterniveau gedurende een vooraf bepaalde periode nauwkeurig gevolgd. Veranderingen in het niveau worden automatisch geregistreerd, zodat het resultaat na afloop kan worden beoordeeld en gedocumenteerd.

Voor de niveaumeting kan een EDS2-niveausonde worden aangesloten. De smart memo registreert het meetverloop en verwerkt de gegevens in het digitale testrapport. De geldende testprocedure en beoordelingscriteria zijn afhankelijk van het type afscheider en de norm of richtlijn die voor de betreffende installatie van toepassing is.

De beproeving van de afscheider zelf staat daarbij los van de aangesloten aan- en afvoerleidingen. Deze leidingen kunnen, waar van toepassing, afzonderlijk worden beproefd volgens NEN-EN 1610.

Vraag advies aan over de opties NEN-EN 1610 en NEN-EN 858.

Voordat een nieuwe of aangepaste waterleiding in gebruik wordt genomen, moet worden gecontroleerd of het leidingstelsel correct is aangelegd en bestand is tegen de vereiste druk. Daarbij worden niet alleen de leidingen zelf getest, maar ook verbindingen, hulpstukken en appendages.

Voor waterdistributiesystemen buitenshuis vormt NEN-EN 805:2025 een belangrijke basis. Deze norm bevat onder andere eisen voor aanleg, beproeving op locatie en ingebruikname van waterleidingsystemen.

Met de smart memo kan de drukbeproeving stap voor stap worden uitgevoerd en digitaal worden vastgelegd. Het systeem registreert onder andere de druk, het drukverloop en de verschillende fasen van de beproeving. Afhankelijk van de gekozen softwareopties en configuratie kunnen verschillende testprocedures worden uitgevoerd.

Een belangrijk aandachtspunt bij een drukbeproeving met water is de hoeveelheid achtergebleven lucht in de leiding. Te veel lucht kan het drukverloop beïnvloeden en daarmee de beoordeling van de beproeving bemoeilijken. Het zorgvuldig vullen en ontluchten van de leiding is daarom essentieel.

In combinatie met de MPP2 biedt de smart memo aanvullende mogelijkheden om tijdens de test een indicatie te krijgen van de aanwezige hoeveelheid lucht. Zo kan vroegtijdig worden vastgesteld of een te hoog luchtgehalte mogelijk invloed heeft op het verdere verloop van de drukbeproeving.

Met een geschikte motorische testpomp en de EDS2-aflaatregeling kan een groot deel van het proces bovendien worden geautomatiseerd. Het opbouwen van de druk, verschillende testfasen en het gecontroleerd verlagen van de druk kunnen vanuit de smart memo worden aangestuurd. De meetgegevens worden daarbij direct vastgelegd voor het uiteindelijke testrapport.

Vraag advies aan over de opties volgens NEN-EN 805.

Voor gasleidingen ondersteunt de smart memo verschillende beproevingsmethoden volgens de in Nederland geldende voorschriften. Zo kunnen druk-, sterkte- en dichtheidsbeproevingen van gasdistributieleidingen en aansluitleidingen worden uitgevoerd volgens NEN 7244-7 en NEN 7244-6.

Daarnaast kan de smart memo worden ingezet bij beproevingen volgens de relevante VIAG-werkinstructies, waaronder G-22 voor sterktebeproevingen en G-23 voor dichtheidsbeproevingen.

Tijdens de beproeving worden onder andere de beproevingsdruk, meetduur en het drukverloop continu geregistreerd. De meetwaarden worden op het apparaat weergegeven en vervolgens automatisch samengevoegd in een beproevingsrapport. Hierdoor hoeven meetgegevens achteraf niet handmatig vanuit aantekeningen in een rapport te worden overgenomen.

Voor deze drukbeproeving is daarnaast de functie ‘Dynamische drukbeproeving’ beschikbaar. Deze functie ondersteunt bij het bepalen van de benodigde stabilisatiefase op basis van het daadwerkelijke drukverloop.

Ook voor sterkte- en dichtheidsbeproevingen van gasdistributieleidingen volgens NEN 7244-7 kunnen de meetgegevens met een aparte optie worden geregistreerd. Bij deze beproevingen registreert de smart memo het drukverloop, maar voert het apparaat geen automatische beoordeling uit wanneer deze beoordeling door een deskundige of verantwoordelijke partij moet worden uitgevoerd.

De geregistreerde meetgegevens kunnen vervolgens via Esders Connect als Excel-bestand beschikbaar worden gesteld.

Vraag advies aan over de opties volgens **NEN 7244-7** en **NEN 7244-6**.

Bij nieuw aangelegde warmteleidingen kunnen, afhankelijk van het type leiding en de toepassing, verschillende drukbeproevingen nodig zijn. Voor toepassingen volgens het Duitse regelwerk AGFW FW 602 biedt de smart memo vier verschillende testprocedures:

  • verschildrukmeting met lucht
  • drukmeting met lucht
  • simultane drukmeting met lucht
  • drukbeproeving met water

De gewenste procedure wordt rechtstreeks op de smart memo geselecteerd. Vervolgens begeleidt het apparaat de gebruiker stap voor stap door het testproces en registreert het automatisch de meetwaarden van de aangesloten sensoren.

Hierdoor kunnen zowel beproevingen met lucht als drukbeproevingen met water met één systeem worden uitgevoerd en gedocumenteerd. Welke sensoren en accessoires nodig zijn, hangt af van de gekozen methode en de vereiste testdruk.

Vraag advies aan over de optie volgens **NEN-EN 13941-2**.

Voordat glasvezelkabels in een speedpipe worden ingeblazen, kan met een drukbeproeving worden gecontroleerd of de aangelegde beschermbuis voldoende dicht is. De smart memo biedt hiervoor onder andere een begeleide testprocedure volgens de Duitse richtlijn ZTV TKNetz 40.

De softwareoptie ondersteunt de dichtheidsbeproeving van speedpipes en registreert gedurende de volledige test het drukverloop. Voor het aansluiten van de te testen leidingen kunnen onder andere geschikte druksensoren, verdeelstukken en speedpipe-adapters worden gebruikt.

Voor uitvoerende partijen ligt het voordeel vooral in de gestandaardiseerde werkwijze en digitale documentatie. Alle relevante testgegevens worden direct op locatie geregistreerd en aan het betreffende testobject gekoppeld. Na afronding van de beproeving is direct een digitaal testrapport beschikbaar.

Vraag advies aan over de optie voor druk- en dichtheidsbeproeving van speedpipes en glasvezelbeschermbuizen.

Ook voor aardwarmtesondes is een afzonderlijke softwareoptie voor de smart memo beschikbaar. De testprocedure is gebaseerd op het contractieproces uit EN 805 en aangepast aan de specifieke omstandigheden bij het beproeven van aardwarmtesondes.

Tijdens de beproeving registreert de smart memo continu het druk- en tijdsverloop. Alle relevante meetwaarden worden automatisch opgeslagen en na afloop verwerkt in een digitaal testrapport. Met de juiste accessoires kan ook deze testprocedure grotendeels geautomatiseerd worden uitgevoerd.

Welke eisen precies gelden voor het beproeven van aardwarmtesondes kan verschillen per project, vergunning en toepasselijke norm of richtlijn. Daarom is het belangrijk om vooraf vast te stellen welke testprocedure en acceptatiecriteria voor het betreffende project gelden.

Vraag advies aan over de optie voor dichtheidsbeproeving van bodemenergiesondes.

Niet iedere meet- of testopdracht volgt een vooraf vastgelegde procedure. Daarom biedt de smart memo ook de mogelijkheid om drukbeproevingen vrij te programmeren. Met de softwareoptie EDS2-datalogger kan het systeem daarnaast worden gebruikt voor het individueel registreren van meetgegevens over een bepaalde periode.

Verschillende EDS2-sensoren kunnen daarbij gelijktijdig worden gebruikt voor het meten van:

  • druk
  • temperatuur
  • debiet
  • niveau

Er kunnen maximaal vijf sensoren tegelijkertijd op de smart memo worden aangesloten. Het meetinterval kan binnen de beschikbare meetduur naar wens worden ingesteld.

De geregistreerde gegevens kunnen via Esders Connect als Excel-bestand worden geëxporteerd. Daarnaast kan een PDF-rapport worden gegenereerd waarin de meetgegevens en grafische meetcurves overzichtelijk worden weergegeven.

Deze functie is vooral geschikt voor toepassingen waarbij verschillende meetwaarden gedurende een bepaalde periode moeten worden gevolgd, zonder dat daarvoor een volledig voorgeprogrammeerde testprocedure nodig is.

Vraag advies aan over de **vrij programmeerbare beproevingen**.

Digitale beproevingsrapporten en beheer van meetgegevens

Ongeacht het toepassingsgebied moeten de resultaten van een beproeving duidelijk en traceerbaar worden vastgelegd. De smart memo slaat de meetwaarden op en genereert na afloop automatisch een beproevingsrapport met de ingevoerde object-, project- en uitvoerdersgegevens.

Voor controle onderweg

Afhankelijk van de uitvoering van het apparaat kunnen beproevingsrapporten via de optionele LTE-module rechtstreeks naar vooraf ingestelde e-mailadressen worden verzonden. Zonder LTE-module kan de smart memo worden verbonden met de Esders Connect App. Via de app kunnen metingen worden bekeken, aanvullende gegevens worden toegevoegd en beproevingsrapporten worden verzonden.

In het browsergebaseerde Esders Connect Portal blijven de overgedragen metingen centraal beschikbaar. Hierdoor hoeven meetgegevens niet handmatig van het apparaat te worden overgenomen en later opnieuw voor de documentatie te worden samengesteld.

Put an end to paper chaos and lost documentation with the Esders Connect

Live meekijken bij langere drukbeproevingen

Bij langere of automatisch uitgevoerde drukbeproevingen is het handig om op afstand te kunnen volgen hoe de meting verloopt. Met de live-meetfunctie stuurt de smart memo tijdens de beproeving regelmatig actuele meetwaarden naar Esders Connect.

Live meekijken bij langere drukbeproevingen

Bij langere of automatisch uitgevoerde drukbeproevingen is het handig om op afstand te kunnen volgen hoe de meting verloopt. Met de live-meetfunctie stuurt de smart memo tijdens de beproeving regelmatig actuele meetwaarden naar Esders Connect.

Zo kan tussentijds worden gecontroleerd hoe ver de beproeving is gevorderd en of het meetverloop nog plausibel is. Dit is vooral praktisch bij langdurige metingen waarbij het niet nodig is om continu bij het meetpunt aanwezig te zijn.

De live-meetfunctie is beschikbaar voor verschillende testprocedures en toepassingen, waaronder waterdrukbeproevingen, vrije drukbeproevingen en datalogging met EDS2-sensoren.

Voor deze functie zijn een smart memo met LTE-module, de juiste apparaatinstellingen en de bijbehorende digitaliseringsoptie nodig.

FAQ: Goed om te weten

Veelgestelde vragen over drukbeproevingen, dichtheidsbeproevingen en de smart memo

We beantwoorden de belangrijkste vragen over de smart memo kort en duidelijk.

Wat is de smart memo?

De smart memo is een elektronische drukmeetkoffer voor druk- en dichtheidsbeproevingen aan onder andere gas-, water- en afvalwatersystemen. Het apparaat begeleidt de gebruiker door verschillende testprocedures en kan worden uitgebreid met externe EDS2-sensoren.

Welke beproevingen mogelijk zijn, hangt af van de geïnstalleerde softwareopties en aangesloten sensoren. De smart memo kan onder andere worden gebruikt voor:

  • dichtheidsbeproevingen aan rioleringen volgens NEN-EN 1610
  • drukbeproevingen aan waterleidingen volgens NEN-EN 805
  • drukbeproevingen aan gasleidingen
  • beproevingen aan warmteleidingen
  • dichtheidsbeproevingen van speedpipes
  • beproevingen aan afvalwaterpersleidingen en aardwarmtesondes

Daarnaast zijn vrij programmeerbare drukbeproevingen en individuele datalogging mogelijk.

Bij een drukbeproeving wordt een leiding of ander testobject onder een vooraf bepaalde druk gebracht. Vervolgens wordt gedurende een bepaalde periode gecontroleerd hoe de druk zich ontwikkelt.

Afhankelijk van de gebruikte norm, richtlijn en testprocedure kan de beproeving bedoeld zijn om bijvoorbeeld de dichtheid, sterkte of belastbaarheid van het systeem te controleren. De smart memo begeleidt de gebruiker door de gekozen procedure en kan het resultaat automatisch beoordelen wanneer deze functie voor de betreffende test beschikbaar is.

Dat hangt af van de gekozen testprocedure en de meetwaarden die moeten worden geregistreerd. Voor de smart memo zijn onder andere EDS2-sensoren beschikbaar voor:

  • druk
  • temperatuur
  • debiet
  • niveau

Er kunnen maximaal vijf externe sensoren tegelijkertijd worden aangesloten. Vooraf moet daarom worden bepaald welke testprocedure wordt uitgevoerd, welke testdruk nodig is en welke meetwaarden moeten worden vastgelegd.

De smart memo slaat de meetgegevens digitaal op en stelt na afloop een testrapport samen. Afhankelijk van de testprocedure bevat dit rapport onder andere gegevens over het testobject, de uitgevoerde meting, het druk- en tijdsverloop en het uiteindelijke resultaat.

Via de Esders Connect App of de optionele LTE-module kunnen de gegevens worden overgedragen en vervolgens centraal worden beheerd in het Esders Connect Portal.

Ja. Aanvullende softwareopties, functies en testprocedures kunnen ook achteraf worden toegevoegd en via de Esders Connect App op het apparaat worden geïnstalleerd.

Afhankelijk van de nieuwe toepassing kunnen daarnaast andere sensoren, aansluitingen of accessoires nodig zijn.

De smart memo is bedoeld voor bedrijven en professionals die regelmatig druk- en dichtheidsbeproevingen uitvoeren en de resultaten digitaal willen vastleggen.

Denk hierbij aan netbeheerders, waterbedrijven, aannemers, leidingbouwers en dienstverleners binnen onder andere afvalwater, drinkwater, gas, warmtenetten en glasvezelinfrastructuur.