Menu

EU-methaanverordening: zo vermindert en documenteert u methaanemissies

Van lekdetectie en kwantificering tot rapportage: hoe netbeheerders, energiebedrijven en dienstverleners aan alle eisen kunnen voldoen

De EU-methaanverordening verplicht beheerders van gasinfrastructuren om methaanemissies systematisch in kaart te brengen, te documenteren en te verminderen. Daarbij zijn nauwkeurige lekdetectie, een steeds preciezere kwantificering en tijdige reparaties essentieel om gasemissies zoveel mogelijk te beperken en zo duurzaam bij te dragen aan de vermindering van methaanuitstoot. Wij bieden een uitgebreid overzicht van de belangrijkste eisen uit de verordening en van beproefde methoden voor het verminderen van methaanemissies.

Welke uitdagingen brengt de EU-methaanverordening met zich mee voor beheerders?

Deze belangrijke deadlines voor de EU-methaanverordening moeten worden nageleefd

EU-Methaanverordening

De eerste deadlines van de EU-methaanverordening hebben met name betrekking op de systematische lekdetectie en de kwantificering van methaanemissies. Bedrijven moeten kunnen aantonen hoe emissies worden gemeten, beoordeeld en verminderd. Tegelijkertijd worden de verplichtingen voor documentatie en rapportage stapsgewijs uitgebreid.

Het naleven van deze eisen is niet alleen relevant voor de bescherming van het klimaat, maar ook voor de rechtszekerheid van netbeheerders en energiebedrijven. De verordening voorziet in regelmatige controles en doeltreffende sancties bij overtredingen. Door tijdig geschikte processen en meettechnieken te implementeren, kunnen risico’s worden beperkt en kunnen toekomstige eisen efficiënt worden nageleefd.

Download

Geannoteerd samenvatting uit de EU-methaanverordening

De wettelijke eisen van de EU-methaanverordening zijn complex en roepen bij de praktische uitvoering veel vragen op. Bespaar uzelf de tijd om ingewikkelde wetteksten volledig door te nemen. Wij hebben de belangrijkste passages uit de EU-methaanverordening voor u geselecteerd en van toelichting voorzien.

Wat zijn de processtappen voor lekdetectie en het bepalen van emissies?

LDAR-processen zijn omvangrijk en omvatten naast lekdetectie ook een volledige en controleerbare documentatie. Sinds februari 2025 geldt bovendien een rapportageplicht voor gedetecteerde emissiebronnen en specifieke factoren. De eisen voor het kwantificeren van emissies worden binnen de EU-methaanverordening steeds specifieker.

Wij houden u op de hoogte van de nieuwste ontwikkelingen en voorzien u van de belangrijkste informatie over lekdetectie, kwantificering, affakkelen en de documentatie van meetresultaten, inclusief passende oplossingen op het gebied van meetapparatuur.

Lekdetectie volgens de EU-methaanverordening: methaanemissies vroegtijdig opsporen

De EU-methaanverordening verplicht beheerders van gasinfrastructuren tot regelmatige lekdetectie en reparatie (LDAR – Leak Detection and Repair). Het doel is om methaanemissies vroegtijdig op te sporen, te documenteren en te verminderen. De eisen verschillen daarbij per type installatie. Bovengrondse installaties kunnen direct worden gecontroleerd op vrijkomend gas, terwijl voor lekdetectie aan ondergrondse gasleidingen speciale meetmethoden en sensortechnieken nodig zijn. Voor beide toepassingsgebieden zijn geschikte technologieën beschikbaar om efficiënt aan de wettelijke eisen te voldoen.

Lekdetectie aan bovengrondse installaties en leidingen

Voor de uitvoering van LDAR-programma’s aan vrijliggende leidingen, stations en technische installaties is een betrouwbare detectie van methaan en andere gassen noodzakelijk. De multigasdetector OLLI ondersteunt beheerders bij de systematische lekdetectie en voldoet aan de eisen voor gebruik in explosiegevaarlijke omgevingen (ATEX). Zo kunnen emissies vroegtijdig worden opgespoord, gedocumenteerd en gericht worden verholpen.

Lekdetectie aan ondergrondse gasleidingen

De kleinste lekkages in ondergrondse leidingnetten zijn vaak moeilijk te lokaliseren. De Laser HUNTER maakt gebruik van moderne lasertechnologie voor de nauwkeurige detectie van methaan (CH₄) en optioneel ethaan (C₂H₆). Hierdoor kunnen lekken snel worden opgespoord en worden onderscheiden van natuurlijke methaanbronnen. Dit ondersteunt netbeheerders bij het naleven van de eisen voor lekdetectie volgens de EU-methaanverordening.

De EU-methaanverordening verplicht beheerders van gasinfrastructuren om methaanemissies niet alleen op te sporen, maar ook kwantitatief vast te stellen. De kwantificering van methaanemissies vormt de basis voor rapportages, het prioriteren van reparatie- en onderhoudsmaatregelen en het aantonen van naleving richting toezichthoudende instanties. Afhankelijk van de toepassing worden verschillende meetmethoden ingezet om emissiesnelheden betrouwbaar te bepalen en te documenteren.

Kwantificering van methaanemissies in het gasdistributienet

Voor de praktische uitvoering van de EU-methaanverordening moeten netbeheerders en andere betrokken partijen rekening houden met de geldende Nederlandse wet- en regelgeving en technische normen. De verordening stelt eisen aan het opsporen, kwantificeren, documenteren en verminderen van methaanemissies. In Nederland wordt de uitvoering hiervan gekoppeld aan het bestaande wettelijke kader en het toezicht door de aangewezen bevoegde instanties.

Bij gasdistributienetten betekent dit onder andere dat lekkages systematisch moeten worden opgespoord en dat emissies waar nodig moeten worden gekwantificeerd. De verzamelde meetgegevens vormen vervolgens de basis voor gerichte reparatie- en onderhoudsmaatregelen en voor het voldoen aan de rapportageverplichtingen uit de EU-methaanverordening

Welke methoden worden gebruikt voor het kwantificeren van methaanemissies?

Voor het kwantificeren van methaanemissies kunnen verschillende meetmethoden worden toegepast. Welke methode geschikt is, hangt onder andere af van het type installatie, de locatie van de emissiebron en de gewenste meetnauwkeurigheid. Bij afzonderlijke emissiebronnen kan de uitstoot direct aan de bron worden bepaald, bijvoorbeeld door het vrijkomende gas gecontroleerd op te vangen of aan te zuigen. Daarnaast kunnen methoden worden ingezet waarmee emissies op installatie- of locatieniveau worden vastgesteld.

De keuze voor een geschikte meetmethode hangt af van de lokale omstandigheden en van de eisen die de EU-methaanverordening stelt aan nauwkeurigheid, controleerbaarheid, documentatie en rapportage. De meetresultaten vormen uiteindelijk de basis voor het rapporteren van methaanemissies en het gericht nemen van maatregelen om deze emissies te verminderen.

 

Bij werkzaamheden aan gasleidingen, stations of opslaginstallaties kan niet altijd worden voorkomen dat restgas vrijkomt. De EU-methaanverordening heeft als doel deze directe emissies zoveel mogelijk te beperken door gebruik te maken van gecontroleerde procedures. Gecontroleerd affakkelen van aardgas kan daarbij een emissiearmere oplossing zijn dan het rechtstreeks afblazen van methaan naar de atmosfeer.

Moderne gasfakkels maken het mogelijk om restgassen veilig en gecontroleerd te verbranden. Daarmee ondersteunen ze netbeheerders en andere uitvoerende partijen bij het beperken van methaanemissies tijdens werkzaamheden en bij het voldoen aan de eisen uit de EU-methaanverordening.

Wanneer worden mobiele gasfakkels ingezet?

Mobiele gasfakkels worden bijvoorbeeld ingezet bij de inbedrijfstelling, buitenbedrijfstelling, drukontlasting en het onderhoud van leidingen. Ze maken het mogelijk om aardgas, waterstof en andere brandbare gassen gecontroleerd af te fakkelen en helpen zo emissies tijdens geplande werkzaamheden aan het gasnet te beperken.

Afhankelijk van het drukniveau en de benodigde capaciteit zijn verschillende uitvoeringen beschikbaar voor huisaansluitingen, distributienetten en midden- en hogedruknetten.

Documentatie van afgefakkelde gashoeveelheden volgens de EU-methaanverordening

Naast het verminderen van methaanemissies is ook de documentatie van het affakkelen van restgassen een belangrijk onderdeel. De EU-methaanverordening stelt eisen aan een controleerbare registratie en rapportage van dergelijke maatregelen. In combinatie met moderne flowmeettechniek kunnen afgefakkelde gashoeveelheden nauwkeurig worden vastgelegd.

Dit ondersteunt bedrijven bij het voldoen aan de wettelijke rapportageverplichtingen en zorgt voor transparantie over de daadwerkelijk afgefakkelde gasvolumes en de daarmee vermeden methaanemissies.

Welke mobiele gasfakkel past bij uw toepassing: model S of M?

In onze productdemovideo geven we u een duidelijk overzicht van de mobiele gasfakkels S en M. U ziet waarin de modellen verschillen, voor welke toepassingen ze geschikt zijn en hoe u restgassen gecontroleerd en in overeenstemming met de EU-methaanverordening kunt affakkelen. Vul het formulier in en bekijk direct daarna onze video!

Gasfackel-Produktdemonstartion-Produktdemonstration
Via het formulier krijgt u toegang tot de productdemovideo van de mobiele gasfakkels

De EU-methaanverordening verplicht beheerders van gasinfrastructuren om methaanemissies niet alleen te meten en te verminderen, maar deze vooral ook controleerbaar te documenteren en regelmatig te rapporteren. Een volledige rapportage vereist een gestructureerde registratie van meetwaarden, kwantificeringsgegevens en uitgevoerde maatregelen. Digitale processen helpen om de administratieve lasten te beperken en de vereiste documentatie efficiënt beschikbaar te stellen.

Welke gegevens moeten voor de rapportage worden vastgelegd?

In het kader van de EU-methaanverordening moeten beheerders informatie vastleggen over geconstateerde lekkages, gekwantificeerde methaanemissies, uitgevoerde reparaties en affakkelprocessen. De kwaliteit en controleerbaarheid van deze gegevens vormen de basis voor rapportages aan bevoegde instanties en voor interne analyses. Digitale registratie direct tijdens de meting vermindert de kans op fouten en vereenvoudigt de latere rapportageverplichtingen.

Van de meting tot het complete methaanemissierapport

Apparaten zoals de OLLI, HUNTER en Laser HUNTER ondersteunen niet alleen bij lekdetectie en het kwantificeren van methaanemissies. Dankzij de koppeling met Esders Connect kunnen meetgegevens draadloos worden overgedragen, opgeslagen en direct worden gebruikt voor documentatie. Zo ontstaat een volledig digitaal proces, van gegevensregistratie in het veld tot het opstellen van betrouwbare onderbouwingen voor rapportages en audits.

Praktijkvoorbeelden en toepassingsgebieden

In onze toepassingsrapporten lichten we praktische werkwijzen en processen rond de EU-methaanverordening toe, vanuit de dagelijkse praktijk van netbeheerders, energiebedrijven en dienstverleners.

Emissionen erfassen, bewerten und dokumentieren: von der Lecksuche bis zur Quantifizierung

Die Erfassung und Dokumentation von Methanemissionen gewinnen nicht erst künftig, sondern bereits jetzt an Bedeutung hinsichtlich der Quantifizierung von Leckagen. Während die Leckdetektion und Leckortung seit vielen Jahren etablierte Prozesse im Netzbetrieb sind, rückt im Rahmen von LDAR-Programmen (Leak Detection and Repair) zunehmend die Frage in den Fokus, welche Emissionsrate tatsächlich von einer Leckstelle ausgeht.

Quantifizierung nach detektierten Leckagen

Wird im Zuge einer Rohrnetzüberprüfung eine Methanfreisetzung an einer erdverlegten Erdgasleitung festgestellt, so sollte nach erfolgreicher Lokalisierung der Leckstelle die Größenordnung der Emission näher untersucht und dokumentiert werden. Zum Einsatz kommt dabei derzeit am häufigsten die Bagging-Methode, die üblicherweise für die Quantifizierung an oberirdischen Installationen verwendet wird, jedoch auch zur Bewertung von Methanfreisetzungen an erdverlegten Leitungen herangezogen werden kann.

Herausforderung: Leckstellen lokalisieren

Methanemissionen aus erdverlegten Leitungen treten nicht direkt an der Leckstelle, sondern breiten sich zunächst im Boden aus und gelangen anschließend über den Weg des geringsten Widerstands an die Oberfläche. Dadurch lässt sich die tatsächliche Größe einer Emission oft nur schwer beurteilen.

So entsteht die Herausforderung, nicht nur die Position einer Leckstelle zu bestimmen, sondern zusätzlich belastbare Informationen über die Größenordnung der Methanfreisetzung zu erhalten. Diese Informationen bilden die Grundlage für die Priorisierung von Instandhaltungsmaßnahmen und die Dokumentation innerhalb von LDAR-Prozessen.

Chancen: Mehr Sicherheit für Netzbetreiber, Versorger und Dienstleister

Moderne Quantifizierungsmethoden bieten die Chance, Methanemissionen besser zu bewerten und verfügbare Ressourcen gezielter einzusetzen. Netzbetreiber, Versorger und Dienstleister erhalten dadurch zusätzliche und auch rechtlich wichtige Entscheidungsgrundlagen, um Leckstellen risikobasiert zu priorisieren und Maßnahmen effizient zu planen.

Emissionsmengen einfach bestimmen

Die Bagging-Methode ermöglicht eine schnelle Erfassung von Methanemissionen direkt an der Oberfläche. Hierzu wird der Bereich der Methanfreisetzung mit einer Plane abgedeckt und das austretende Gas-Luft-Gemisch kontrolliert abgesaugt.

Das DVGW-Arbeitsblatt G 425-1 erwähnt das Absaugen der Bodenluft mittels einer am Boden ausgebreiteten Plane als Verfahren zur Quantifizierung unterirdischer Freisetzungen. Dadurch kann die Methode auch bei erdverlegten Leitungen eingesetzt werden.

In Kombination mit moderner Messtechnik ermöglicht das Verfahren eine praxisnahe Bewertung der Emissionsgröße und liefert wichtige Informationen für die weitere Bearbeitung von Leckstellen.

Methane emission quantification using Vakumobil,

Umsetzung und methodischer Vorgang

Schritt 1: Lokalisierung der Leckstelle

Ausgangspunkt der Messung ist eine zuvor detektierte und lokalisierte Methanfreisetzung. Anhand der ermittelten Gaskonzentrationen wird der Messbereich festgelegt und für die Messung vorbereitet.

Schritt 2: Absaugung und Messung

Mithilfe der Baggingsonde wird das unter der Plane gesammelte Gas-Luft-Gemisch abgesaugt. Der Laser HUNTER erfasst kontinuierlich die Methankonzentration, während der Volumenstrom über das TONI FlowTest überwacht wird.

Schritt 3: Bewertung der Emission

Aus den erfassten Messwerten lassen sich Aussagen über die Größenordnung der Methanemission ableiten. Die gewonnenen Daten unterstützen Netzbetreiber bei der Bewertung, Dokumentation und Priorisierung von Leckstellen.

Präzisere Absaugmethode mit dem Laser HUNTER und Vakumobil

Die Absaugmethode an erdverlegten Installationen wird mit Hilfe von Bodensonden im Erdreich im Anschluss an eine Leckdetektion bzw. -lokalisation durchgeführt und im Detail in Arbeitsblatt DVGW G 425-2 beschrieben. Andere Absaugmethoden sind laut DVGW G425‑1 eingeschränkt zulässig.

Zur Durchführung der Emissionsmessung eines Lecks an erdverlegten Rohrleitungen empfehlen wir die Verwendung des Vakumobils mit Bohrlochsonden mit dem Laser HUNTER.

Connection diagram for the Vakumobil and Laser HUNTER with the TONI FlowTest
Schritt 1: Messfeld bestimmen

Das Messfeld wird auf Grundlage einer erfassten, oberirischen Gaskonzentration und herrschenden Umgebungsbedingungen wie z. B. der Beschaffenheit des Untergrunds festgelegt und ggf. freigemessen und abgesichert. Die Bodensonden sollten symmetrisch um die vermutete Leckstelle platziert werden. Außerdem sollte eine gleichmäßige Absaugung der Sonden sichergestellt werden.

Schritt 2: Kontrolle des Messbereichs

Je nach Beschaffenheit des Untergrunds müssen Erdbohrungen für die Bodensonden vorgenommen werden. Diese sollten möglichst tief sein, gleichzeitig muss sichergestellt werden, dass die erdverlegte Leitung nicht weiter beschädigt wird. In den meisten Fällen hat sein eine Tiefe von ca. 35 cm bewährt. Des Weiteren sollte die freie Ausströmung des Lecks nicht beeinflusst werden und die von Hersteller angegebene max. Schlauchlänge sollte nicht überschritten werden.

Schritt 3: Bodenluft anreichern und erfassen

Nachdem die Messtechnik aufgebaut und angeschlossen ist, wird über eine mit den Bodensonden verbunden Vakuumpumpe die durch Methan/Erdgas angereicherte Bodenluft abgesaugt und durch ein mit der Pumpe verbundenes Konzentrationsmessgerät erfasst. Die Kombination aus Konzentrationsmessung und Volumenstrommessung der abgesaugten Bodenluft erlaubt die Bestimmung einer Methanemissionsrate der Leckstelle.

Schritt 4: Emissionsrate bestimmen

Der Absaugvolumenstrom muss ausreichend hoch sein, so dass an der Oberfläche kein Methanaustritt mehr nachweisbar ist. In den meisten Fällen lässt sich dieser Zustand nur mit einer geeignet dimensionierten Vakuumpumpe herbeiführen. Wenn die gemessen Gaskonzentration und der Volumenstrom über ca. 10 Minuten konstant sind, ist die angereicherte Bodenluft abgesaugt und es wird die Emissionsrate des Lecks selbst erfasst. Die Messung kann dann beendet werden. Je nach Bodenbeschaffenheit, Umgebungsbedingungen und Absaugvolumenstrom kann das Erreichen dieser konstanten Werte mehrere Stunden dauern.

Unsere Technologien zum Thema im Überblick

Laser HUNTER

Laser HUNTER
(im Modularen System)

252030 Bagging Sonde 50 x 50 cm mit Geka-Kupplung Schwarz

Bagging Sonde

Vakumobil

Vakumobil

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

TONI FlowTest

Aanbevolen producten

Extra Informatie

Blog Tips

Zwavelhexafluoride
Blog

Risico’s minimaliseren en SF₆-lekken in een vroeg stadium detecteren

Waarom SF₆ vandaag de dag bijzonder relevant is Zwavelhexafluoride (SF₆) is al decennialang een integraal onderdeel van moderne midden- en hoogspanningstechnologie. Als isolerend en blusgas maakt het compacte, krachtige en betrouwbare schakelinstallaties mogelijk. Tegelijkertijd komt het gebruik en de omgang met SF₆ steeds nadrukkelijker in de belangstelling te staan van

Verder lezen >>
Blog

Efficiënte uitvoering en documentatie van de gasinspectie volgens NEN 1078 met TONI

De jaarlijkse gasinspectie is een vast onderdeel van verantwoord gebouwonderhoud. De uitvoering is eenvoudig, maar cruciaal voor de veiligheid. Schoorsteenvegers voeren deze taak vaak uit namens huiseigenaren of als aanvullende dienst. Het gaat daarbij vooral om nauwkeurige observaties en betrouwbare documentatie. Precies hier komen de TONI-instrumenten van Esders in beeld.

Verder lezen >>
Gaslecksuche
Blog

Gaslekdetectie in het leidingnet: Eigen inspectie, dienstverlener of beide? Overzicht van Nederlandse normen en de EU-methaanverordening

Gaslekdetectie als verplichte taak voor netbeheerders en dienstverleners De periodieke controle van gasleidingnetten is in Nederland essentieel voor milieubescherming, veiligheid van personen en leveringszekerheid. Een belangrijk onderdeel hiervan is de bovengrondse gaslekdetectie. In Nederland wordt gaslekdetectie uitgevoerd binnen het kader van de geldende wet- en regelgeving, zoals de Gaswet, de

Verder lezen >>

Adviesgesprek

Wilt u meer weten over ons, onze technologieën en vooral over de mogelijkheden die Esders u biedt? Wij adviseren u graag vrijblijvend.

Live demonstratie

Of het nu bij u op locatie is of tijdens een online afspraak, samen plannen we een geschikt moment voor een live demonstratie.
keyboard_arrow_up