Methaanportaal uitgesteld tot eerste kwartaal 2027

30 september | 12:28

Er is opnieuw meer duidelijkheid over de praktische uitvoering van de EU-methaanverordening in Nederland. Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) meldt inmiddels dat het aangekondigde methaanportaal naar verwachting pas in het eerste kwartaal van 2027 beschikbaar komt. Eerder werd nog uitgegaan van ingebruikname in 2026.

Tot het portaal operationeel is, moeten bedrijven hun documentatie rechtstreeks bij SodM blijven indienen. Hieronder vallen onder andere LDAR-programma’s, emissiejaarverslagen, verzoeken om reparatie-uitstel en meldingen rond affakkelen en afblazen.

Ook de Nederlandse Uitvoeringswet methaanverordening is nog niet definitief vastgesteld. Het wetsvoorstel ligt nog bij de Tweede Kamer. SodM geeft aan dat de wet naar verwachting eind 2026 wordt aangenomen. De Europese verplichtingen voor onder andere het meten en rapporteren van methaanemissies, lekdetectie en reparatie blijven ondertussen rechtstreeks van toepassing.

Voor netbeheerders en uitvoerende partijen betekent dit dat vooral de administratieve inrichting van het toezicht nog in ontwikkeling is, terwijl de operationele verplichtingen uit de Europese verordening al gelden.

Meer duidelijkheid over toezicht op de EU-methaanverordening

16 september | 17:01

Voor netbeheerders en uitvoerende partijen wordt steeds duidelijker hoe het toezicht op de EU-methaanverordening in Nederland wordt ingericht. Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) kiest voor een risicogestuurde aanpak en richt zich daarbij onder andere op publieke gasnetten. Het toezicht richt zich onder meer op het correct meten en rapporteren van methaanemissies, het uitvoeren van LDAR-verplichtingen en het tijdig herstellen van lekkages.

Ook de praktische rapportage wordt verder ingericht. Het aangekondigde methaanportaal van SodM is medio september nog niet beschikbaar. Tot het portaal operationeel is, moeten onder andere LDAR-programma’s, emissiejaarverslagen, verzoeken om reparatie-uitstel en meldingen rond affakkelen en afblazen nog via SodM worden ingediend. De Nederlandse Uitvoeringswet methaanverordening is daarnaast nog niet definitief vastgesteld. Voor netbeheerders betekent dit dat de Europese verplichtingen al wel gelden, terwijl de nationale inrichting van toezicht en handhaving nog verder wordt uitgewerkt.

SodM stelt rapportagetemplates beschikbaar

28 augustus | 16:27

Sinds de Europese methaanverordening (EU) 2024/1787 op 4 augustus 2024 in werking trad, worden de verplichtingen voor de energiesector stap voor stap ingevoerd. Inmiddels zijn we twee jaar verder en wordt ook in Nederland steeds duidelijker hoe bedrijven hun methaanemissies moeten monitoren, rapporteren en beperken.

Met nieuwe rapportagetemplates van Staatstoezicht op de Mijnen (SodM), de ontwikkeling van een centraal methaanportaal en de Nederlandse Uitvoeringswet krijgt de praktische uitvoering van de verordening steeds meer vorm. Wat zijn de belangrijkste ontwikkelingen in 2026?

Een belangrijke ontwikkeling is dat SodM inmiddels concrete templates beschikbaar stelt waarmee bedrijven aan hun rapportageverplichtingen kunnen voldoen.

Bedrijven die onder de methaanverordening vallen, moeten onder andere informatie aanleveren over hun lekdetectie- en reparatieprogramma, oftewel het LDAR-programma. Hierin wordt vastgelegd hoe methaanlekken worden opgespoord, gemonitord en gerepareerd.

Daarnaast vraagt SodM om informatie over:

  • het emissiejaarverslag
  • verzoeken om reparaties uit te stellen
  • incidenten waarbij aardgas wordt afgeblazen of afgefakkeld.

Voor het LDAR-programma en het emissiejaarverslag zijn inmiddels templates beschikbaar. Zolang het nieuwe digitale methaanportaal nog niet operationeel is, kunnen de documenten per e-mail bij SodM worden ingediend (methaan@sodm.nl).

Hiermee verschuift de methaanverordening steeds verder van algemene Europese regelgeving naar een concrete rapportage- en toezichtstructuur voor Nederlandse bedrijven.

Digitaal methaanportaal in voorbereiding

SodM werkt daarnaast aan een speciaal methaanportaal. Volgens de huidige planning moet dit portaal in het derde kwartaal van 2026 beschikbaar komen.

Via dit online systeem moeten bedrijven uiteindelijk verschillende verplichtingen digitaal kunnen afhandelen. Het gaat onder meer om het indienen van LDAR-rapportages en emissiejaarverslagen, maar ook om verzoeken voor uitstel van reparaties en meldingen van incidenten waarbij wordt afgeblazen of afgefakkeld.

Totdat het portaal beschikbaar is, blijft indiening via SodM mogelijk.

Nederlandse Uitvoeringswet nog in behandeling

De Europese verordening is rechtstreeks van toepassing in Nederland. Toch is aanvullende Nederlandse wetgeving nodig om onder andere het toezicht, de bevoegdheden van toezichthouders en de sanctionering goed te regelen.

Daarvoor is op 18 februari 2026 de Uitvoeringswet methaanverordening bij de Tweede Kamer ingediend. Het wetsvoorstel wijzigt onder andere de Mijnbouwwet en moet de Nederlandse uitvoering van Verordening (EU) 2024/1787 verder juridisch vastleggen.

Op dit moment is het wetsvoorstel nog in behandeling bij de Tweede Kamer. De Europese verplichtingen zelf blijven ondertussen gewoon van kracht.

Van schatten naar daadwerkelijk meten

Een belangrijk uitgangspunt van de methaanverordening is dat bedrijven steeds nauwkeuriger inzicht moeten krijgen in hun werkelijke methaanemissies.

Voor operationele activa gold uiterlijk 5 februari 2026 een belangrijke stap: emissies moesten op bronniveau worden gekwantificeerd. In de komende jaren worden de eisen verder uitgebreid.

Op 5 februari 2027 volgt een volgende belangrijke deadline. Voor operationele activa moeten de metingen op bronniveau dan worden aangevuld met metingen op locatieniveau. De gerapporteerde gegevens moeten bovendien worden beoordeeld door een onafhankelijke verificateur.

Hierdoor wordt betrouwbare en aantoonbare meetdata steeds belangrijker. Alleen constateren dat ergens een lek aanwezig is, is niet altijd voldoende. Afhankelijk van de verplichting moet ook kunnen worden vastgesteld hoeveel methaan daadwerkelijk wordt uitgestoten en moet deze informatie reproduceerbaar worden vastgelegd.

LDAR blijft een centraal onderdeel

Lekdetectie en reparatie, oftewel LDAR, blijft één van de belangrijkste onderdelen van de methaanverordening.

Installaties moeten periodiek worden gecontroleerd op methaanlekken. Wanneer een lek wordt gevonden dat boven de vastgestelde grenswaarden ligt, gelden termijnen waarbinnen reparatie moet plaatsvinden. Kan een reparatie niet binnen de voorgeschreven termijn worden uitgevoerd, dan moet hiervoor onder voorwaarden uitstel worden aangevraagd.

Goede lekdetectie, kwantificering en documentatie vormen daardoor steeds meer één proces. Meetresultaten moeten niet alleen betrouwbaar zijn, maar ook eenvoudig beschikbaar kunnen worden gemaakt voor rapportage en controle.

Ook afblazen en affakkelen moeten worden vastgelegd

De methaanverordening stelt daarnaast beperkingen aan het routinematig afblazen en affakkelen van aardgas. Waar mogelijk moet worden voorkomen dat methaan ongecontroleerd in de atmosfeer terechtkomt.

Wanneer afblazen of affakkelen noodzakelijk is, gelden verschillende voorwaarden en rapportageverplichtingen. SodM geeft aan dat incidenten waarbij wordt afgeblazen of afgefakkeld eveneens moeten worden gemeld.

Dit maakt ook tijdens onderhouds- en reparatiewerkzaamheden een goede registratie steeds belangrijker. Niet alleen de toegepaste werkwijze, maar bijvoorbeeld ook het afgefakkelde gasvolume en relevante meetgegevens kunnen hierbij onderdeel vormen van de documentatie.

Wat betekent dit voor Nederlandse bedrijven?

De ontwikkeling in 2026 laat vooral zien dat de fase van voorbereiding steeds verder achter ons komt te liggen. De infrastructuur voor rapportage en toezicht wordt concreter en tegelijkertijd worden de eisen aan de kwaliteit van emissiegegevens verder verhoogd.

Voor bedrijven die aardgas winnen, verwerken, transporteren of distribueren betekent dit dat processen voor lekdetectie, kwantificering, reparatie en documentatie steeds beter op elkaar moeten aansluiten.

Met de volgende belangrijke rapportagestappen in 2027 in zicht is het daarom verstandig om nu al te controleren of metingen reproduceerbaar kunnen worden uitgevoerd en of de benodigde gegevens gedurende het volledige proces digitaal en aantoonbaar worden vastgelegd.

Dit nieuwsbericht wordt bijgewerkt zodra er nieuwe ontwikkelingen zijn rondom de EU-methaanverordening.