De transitie van de energie- en gasnetten is in volle gang. Met de toenemende invoeding van waterstof (H₂) in de bestaande gasinfrastructuur en de aanleg van waterstofleidingen staan netbeheerders en dienstverleners voor nieuwe uitdagingen. Vooral bij het in bedrijf stellen, buiten bedrijf stellen of spoelen van leidingen speelt een belangrijke vraag: hoe ga je om met de waterstof die uit de leidingen moet worden verdrongen of gecontroleerd moet worden afgeblazen?
Gecontroleerd affakkelen in plaats van waterstof afblazen
- Veiligheid (explosiegevaar) Waterstof heeft een zeer breed ontvlambaarheidsgebied en behoort tot de hoogste explosiegroep (IIC). Ongecontroleerd afblazen brengt aanzienlijke veiligheidsrisico’s met zich mee.
- Klimaatimpact (GWP) Waterstof is geen direct broeikasgas zoals methaan of CO₂, maar heeft wel een aanzienlijk indirect broeikaseffect (Global Warming Potential, GWP). In de atmosfeer verlengt waterstof de levensduur van methaan en beïnvloedt het de vorming van ozon. Daarom moet ongecontroleerde uitstoot naar de atmosfeer zoveel mogelijk worden voorkomen.
De oplossing is het gecontroleerd affakkelen van het gas.
Het regelgevend en veiligheidstechnisch kader
Het DVGW-werkblad G 404 vormt de basis voor het affakkelen van gassen. Hierin worden mobiele fakkelinstallaties beschreven als een doeltreffend hulpmiddel om gasemissies te beperken.
De fysische eigenschappen van waterstof stellen echter specifieke eisen aan de gebruikte apparatuur. Waterstof heeft een zeer lage dichtheid, diffundeert zeer snel en verbrandt met een vrijwel onzichtbare vlam. Het belangrijkste is echter dat waterstof is ingedeeld in explosiegroep IIC. De toegepaste apparatuur, van meting tot verbranding, moet daarom voldoen aan de hoogste veiligheidseisen om bijvoorbeeld onder alle omstandigheden een vlamterugslag in de leiding te voorkomen.
De ideale combinatie voor waterstoftoepassingen: OLLI H2 & mobiele fakkelinstallaties
Om deze werkzaamheden veilig, emissiearm en aantoonbaar uit te voeren, vormen de OLLI H2 en de mobiele fakkelinstallaties een perfect op elkaar afgestemd systeem.
Mobiele fakkelinstallaties
Onze mobiele fakkelinstallaties zijn ontworpen voor het gecontroleerd affakkelen van aardgas, propaan en waterstof.
- Mobiele fakkelinstallatie S
Ontwikkeld voor toepassingen aan huisaansluitingen en netaansluitleidingen. Met een eigen gewicht van slechts 2.850 gram is deze fakkelinstallatie bijzonder handzaam, binnen korte tijd bedrijfsklaar en geschikt voor doorstroomdebieten tot 8 Nm³/uur (gebaseerd op methaan bij 1 bar). - Mobiele fakkelinstallatie M: Ideaal voor toepassingen in lage- en middendrukdistributienetten. Compact, snel op te bouwen en met een doorstroomcapaciteit tot 40 Nm³/uur (gebaseerd op methaan bij 1 bar) bijzonder efficiënt.
- Mobiele fakkelinstallatie L: Ontwikkeld voor toepassingen in midden- en hogedruknetten. Deze fakkelinstallatie is geschikt voor aanzienlijk grotere gasvolumes (circa 800 Nm³/uur bij > 2 bar) en kan ondanks zijn hoogte van 2,5 meter zonder gereedschap binnen enkele minuten uit twee delen worden samengesteld.
Het gasdetectietoestel OLLI H2
De OLLI H2 is ons explosieveilige, compacte multifunctionele meetinstrument voor het meten van waterstof (0 tot 100 vol.%). Het toestel is ATEX-gecertificeerd voor apparatuurgroep IIC. Dankzij de krachtige geïntegreerde pomp is het de ideale oplossing voor het bewaken van affakkelwerkzaamheden. Een belangrijke aanvullende optie is de geïntegreerde volumemeting (V-meting), waarmee het afgefakkelde gasvolume nauwkeurig kan worden geregistreerd.
Explosiegroep IIC
Alle drie de mobiele fakkelinstallaties zijn voorzien van een geïntegreerde vlamterugslagbeveiliging, geschikt voor gassen uit de explosiegroepen IIA, IIA1, IIB en met name IIC. Daarnaast beschikken alle modellen over een geïntegreerde continue ontsteking, die onder ideale omstandigheden zorgt voor een stabiele verbranding met een rendement van circa 99%.
Praktische toepassing
In de praktijk begint een affakkelprocedure meestal met een acute reparatie aan een leiding. Door veroudering, slijtage, corrosie of een lekkage kan een leiding beschadigd raken. De grond wordt opengelegd, het beschadigde leidingdeel wordt vrijgemaakt en het betreffende leidingtraject wordt van de rest van het netwerk geïsoleerd. Vervolgens begint het daadwerkelijke proces van buitenbedrijfstelling.
Stap 1: Werkgebied beveiligen en de fakkelinstallatie aansluiten
Allereerst wordt het werkgebied veiliggesteld. Hierbij wordt de OLLI H2 gebruikt in het menu ‘Werkruimtebewaking’ om de omgevingslucht te controleren op eventueel vrijkomende waterstof. Nadat het werkgebied is vrijgegeven, wordt – afhankelijk van de leidingdruk en het af te fakkelen gasvolume – de geschikte mobiele fakkelinstallatie geselecteerd en aangesloten op het ontlastpunt van de leiding.
Stap 2: OLLI H2 configureren en de V-meting starten
Vervolgens wordt in het hoofdmenu van de OLLI H2 de functie ‘V-meting’ gestart. De gebruiker selecteert als gassoort waterstof en kiest de gebruikte fakkelinstallatie. Daarna wordt de inwendige leidingdiameter ingevoerd. Deze waarde vormt de basis voor de berekening van de gasstroomsnelheid.
Stap 3: Meetopstelling aansluiten op de drukregelaar
Zodra de opwarmfase van de sensor is voltooid, wordt de OLLI H2 met behulp van de speciale aansluitslang voor de V-meting aangesloten op de drukregelaar van de afblaasvoorziening. De markeringen op de aansluitslang zorgen ervoor dat deze op de juiste manier wordt aangesloten. De aansluitslang beschikt over zowel een drukleiding als een gasleiding naar het meetinstrument, zodat de OLLI H2 zowel de waterstofconcentratie als de volumestroom kan meten.
Stap 4: Ontsteken en gecontroleerd affakkelen
De continue ontsteking van de mobiele fakkelinstallatie wordt geactiveerd. Vervolgens wordt de afsluiter geopend, waarna de waterstof gecontroleerd naar de fakkelinstallatie wordt geleid en daar veilig wordt verbrand. De geïntegreerde IIC-vlamterugslagbeveiliging garandeert dat de vlam op geen enkel moment kan terugslaan in de leiding.
Tijdens het volledige affakkelproces houdt de gebruiker via het display van de OLLI H2 continu zicht op de belangrijkste meetgegevens. Het instrument meet en registreert doorlopend:
- De actuele waterstofconcentratie
- Het totale afgefakkelde gasvolume
- De gasstroomsnelheid in de leiding
- De druk achter de drukregelaar
- De verstreken affakkeltijd
Stap 5: Afronding en digitale documentatie
Het ontlasten van de leiding is veilig voltooid zodra de waarden voor gasconcentratie, druk en gasstroomsnelheid zijn teruggelopen tot 0. Vervolgens wordt de meting op de OLLI H2 beëindigd.
Tot slot kan de volledige registratie van de werkzaamheden snel en eenvoudig via de Esders Connect-app naar de Esders Cloud worden verzonden. Zo is de complete, controleerbare en juridisch onderbouwde documentatie van de emissiebeperkende werkzaamheden direct vanaf de werklocatie beschikbaar.
Digitale en juridisch onderbouwde documentatie
Naast veiligheid speelt ook de documentatieplicht een steeds belangrijkere rol. Juist daarbij laat de OLLI H2 zijn digitale meerwaarde zien. Alle gemeten volumes en meetgegevens worden volledig papierloos beheerd via Esders Connect.
De meetresultaten worden rechtstreeks vanaf de werklocatie via de app naar kantoor verzonden. Meetrapporten, inclusief de hoeveelheid afgefakkelde waterstof, worden automatisch gegenereerd en veilig opgeslagen in de cloud. Dit bespaart niet alleen tijd op locatie, maar levert ook direct betrouwbare gegevens op voor rapportage- en verantwoordingsdoeleinden.
Neem gerust contact met ons op voor meer informatie
Wilt u zich voorbereiden op het werken met waterstof of bent u geïnteresseerd in andere technologieën? Wij ondersteunen u graag met passend advies en de juiste meetoplossingen.
